شريفهء قرآن آمده است : وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ « 1 » . در تفسير اين آية ابن عبّاس گفته است هنگامى كه خداوند آدم ( ع ) را آفريد بر پشت أو دست كشيد وتمام انسانهايى را كه تا روز قيامت آفريده مىشوند از پشت آدم خارج ساخت وبه آنها گفت آيا من پروردگار شما نيستم ؟ گفتند چرا . آن گاه ندا دادند كه امروز قلم از آنچه كه بايد تا روز قيامت تحقق بيابد رقم زد . مقصود از پديد آوردن ذريّهء آدم از پشت آدم اين است كه وجود نوع انساني به وسيلهء قلم قضاى الهى نيز همهء افراد مورد نظراند . بدين معنى كه آنچه تا روز قيامت از بني آدم پديد آيد در علم الهى وجود دارد . مقصود از تقدير الهى وبه پايان رسيدن كار قلم همين است . مقصود از شهادت بني آدم بر نفس خود اين است كه به زبان نياز به خداوند عرضه داشتند كه أو معبود مطلق است وخدايى جز أو نيست . به صورت قضيّهء شرطيّه از كلام امام ( ع ) استفاده مىشود كه بيشتر فرزندان آدم از پيمان أطاعت خدا وپايدارى بر صراط مستقيم وعدم أطاعت از شيطان سر بر تافتند ، زيرا كه حبّ دنيا بر آنها غلبه دارد وموجب دور شدن از مقتضاى فطرت اصلى كه بر آنها آفريده شده‌اند مىشود وتوجّه آنها را از قبلهء حقيقي كه بايد به آن توجّه كنند برمىگرداند . اين انحراف از فطرت اصلى بدين سبب است كه از نيروهاى بدني ويژه‌اى كه به طرف كمال مىروند تركيب شده‌اند وناگزير بيشترشان پيمان شكنى كردند . وبه عبادت خداوند ادامه ندادند وبر راه راست حق پايدار نماندند وبه خاطر أطاعت وپرستش شيطان از خدا فرمان نبردند چنان كه خداى سبحان مىفرمايد : أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ « 2 » . انسان به صورت همان تركيب عنصرى ، لذّتهاى زودگذر زندگى موجب

--> ( 1 ) سورهء أعراف ( 7 ) : آيهء ( 172 ) : هنگامى كه پروردگار تو از پشت آدم ذريه آدم را پديد آورد . ( 2 ) سورهء يس ( 36 ) : آيهء ( 60 ) : اى فرزند آدم آيا با شما پيمان نبستم كه شيطان را نپرستيد .